Zapaljeni badnjaci u hramovima širom Srbije
Foto: Grad Niš
Badnje veče se u mnogim domovima u Srbiji obeležava jednostavno i isto kao decenijama unazad. U kuću se unosi badnjak – najčešće mlado hrastovo drvo – i pali se vatra koja greje i osvetljava veče uoči Božića. Taj čin ima jasno mesto u narodnoj tradiciji i vezan je za porodično okupljanje, mir i početak praznika.
Paljenje badnjaka potiče iz starih običaja, a u hrišćanskoj tradiciji povezuje se sa rođenjem Hrista i vatrom kojom su se pastiri grejali u Vitlejemu. U praksi, to je trenutak kada se porodica okuplja, zastaje sa dnevnim obavezama i provodi veče zajedno.
Badnje veče se obeležava posnom večerom. Na trpezi su najčešće česnica u koju se stavi parica, pasulj, riba, žito i med.
U nekim krajevima unosi se slama, kao podsetnik na skromne uslove u kojima je, prema verovanju, Hrist rođen, ali i kao deo porodične tradicije koju deca pamte.
Običaji se razlikuju od kraja do kraja, ali im je zajedničko to što se prenose iz generacije u generaciju.
Za Božić je porodica na okupu, za svečanom trpezom, a prvi koji uđe u kuću prvog dana Božića zove se položajnik i najčešće su to deca. Božić se slavi tri dana.
